Міжнароднае супрацоўніцтва
Замежныя арбітражныя рашэнні прызнаюцца і прыводзяцца ў выкананне судамі, якія разглядаюць эканамічныя справы, у Рэспубліцы Беларусь, калі прызнанне і прывядзенне ў выкананне такіх рашэнняў прадугледжана заканадаўствам або міжнародным дагаворам Рэспублікі Беларусь альбо на аснове ўзаемнасці.
Рэспубліка Беларусь з'яўляецца ўдзельнікам Канвенцыі аб прызнанні і прывядзенні ў выкананне замежных арбітражных рашэнняў ад 10 чэрвеня 1958 года. Згодна з артыкулам 3 Канвенцыі кожная дагаворная дзяржава прызнае арбітражныя рашэнні як абавязковыя і прыводзіць іх у выкананне ў адпаведнасці з працэсуальнымі нормамі той тэрыторыі, дзе просіцца прызнанне і прывядзенне ў выкананне гэтых рашэнняў.
Пытанні аб прызнанні і прывядзенні ў выкананне замежнага арбітражнага рашэння вырашаюцца судом, які разглядае эканамічныя справы, па заяве боку спрэчкі, разгледжанай замежным судом, або боку трацейскага разбору. Заявы аб прызнанні і прывядзенні ў выкананне замежнага арбітражнага рашэння падаюцца спагнаннікам у суд, які разглядае эканамічныя справы, у Рэспубліцы Беларусь па месцы знаходжання або месцы жыхарства даўжніка альбо па месцы знаходжання маёмасці даўжніка, калі месца знаходжання або месца жыхарства яго невядомыя.
Да заявы аб прызнанні і прывядзенні ў выкананне замежнага арбітражнага рашэння, калі іншае не ўстаноўлена міжнародным дагаворам Рэспублікі Беларусь, прыкладаюцца: належным чынам засведчанае сапраўднае замежнае арбітражнае рашэнне або яго належным чынам засведчаная копія; сапраўднае пагадненне аб арбітражным разглядзе або яго належным чынам завераная копія; належным чынам засведчаны пераклад названых дакументаў на адну з дзяржаўных моў Рэспублікі Беларусь; дакумент, які пацвярджае выплату дзяржаўнай пошліны.
Паміж Рэспублікай Беларусь і Турэцкай Рэспублікай дзейнічае Дагавор аб прававой дапамозе па грамадзянскіх, гаспадарчых і крымінальных справах ад 13 сакавіка 2012 года, які прадугледжвае магчымасць прызнання і выканання вынесеных на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь рашэнняў па грамадзянскіх і эканамічных справах на тэрыторыі Турэцкай Рэспублікі.
Пры гэтым згодна з артыкулам 19 Дагавора пад рашэннямі маюцца на ўвазе судовыя пастановы па грамадзянскіх і эканамічных справах, якія былі вынесены пасля ўступлення ў сілу Дагавора. Рашэнні па грамадзянскіх і эканамічных справах разглядаюцца толькі ў тым выпадку, калі праваадносіны, звязаныя з імі, паўсталі пасля ўступлення ў сілу Дагавора.
Звяртаем увагу на тое, што Дагавор уступіў у сілу 19 красавіка 2018 года.
Для разгляду кампетэнтным судом Турэцкай Рэспублікі пытання аб прызнанні і выкананні рашэння эканамічнага суда Рэспублікі Беларусь спагнанніку неабходна падаць хадайніцтва ў кампетэнтны суд Турэцкай Рэспублікі. Паводле агульнага правіла, хадайніцтва накіроўваецца ў эканамічны суд Рэспублікі Беларусь, які вынес рашэнне па справе ў першай інстанцыі, і перадаецца суду, кампетэнтнаму разглядаць хадайніцтва, у парадку, вызначаным Дагаворам.
Згодна з артыкулам 22 Дагавора да хадайніцтва прыкладаюцца наступныя дакументы: завераная копія рашэння; дакумент аб уступленні рашэння ў законную сілу; дакумент аб паведамленні адказчыка; дакумент аб частковым выкананні рашэння. Хадайніцтва і прыкладзеныя да яго дакументы павінны суправаджацца перакладам на турэцкую мову.
Прызнанне і выкананне рашэння эканамічнага суда Рэспублікі Беларусь будзе ажыццяўляцца ў адпаведнасці з заканадаўствам Турэцкай Рэспублікі.
Рэспубліка Беларусь і Латвійская Рэспубліка з'яўляюцца ўдзельнікамі Канвенцыі, якая адмяняе патрабаванні легалізацыі замежных афіцыйных дакументаў, ад 5 кастрычніка 1961 года.
Згодна з палажэннямі Канвенцыі афіцыйныя дакументы, якія здзейснены на тэрыторыі аднай з дагаворных дзяржаў і павінны быць прадстаўлены на тэрыторыі іншай дагаворнай дзяржавы, вызваляюцца ад легалізацыі. Адзінай фармальнасцю для засведчання сапраўднасці подпісу і пячаткі, якімі падпісаны і змацаваны гэты дакумент, з'яўляецца прастаўленне апастылю кампетэнтным органам дзяржавы, у якім гэты дакумент здзейснены.
Аднак выкананне дадзенай функцыі не можа быць запатрабавана, калі законы, правілы або звычаі, якія дзейнічаюць у дзяржаве, у якой прадстаўлены дакумент, альбо дамоўленасць паміж двума ці некалькімі дагаворнымі дзяржавамі, адмяняюць або спрашчаюць дадзеную працэдуру або вызваляюць дакумент ад легалізацыі.
Асобных двухбаковых пагадненняў па гэтым пытанні паміж Рэспублікай Беларусь і Латвійскай Рэспублікай не заключана.
Неабходна адзначыць, што паміж Рэспублікай Беларусь і Латвійскай Рэспублікай дзейнічае дагавор аб прававой дапамозе і прававых адносінах па грамадзянскіх, сямейных і крымінальных справах ад 21 лютага 1994 года.
У адпаведнасці з пунктам 1 артыкула 13 Дагавора дакументы, якія былі на тэрыторыі аднаго з Дагаворных Бакоў выраблены або засведчаны установай альбо афіцыйнай асобай (перакладчыкам, экспертам і т. п.) у межах іх кампетэнцыі і па ўстаноўленай форме і засведчаны гербавай пячаткай, прымаюцца на тэрыторыі другога Дагаворнага Боку без якога-небудзь іншага пасведчання.
Дзеянне дадзенага пункта распаўсюджваецца толькі на дакументы, складзеныя пры выкананні просьбаў аб аказанні прававой дапамогі ўстановамі юстыцыі, якія паступілі ва ўстановы юстыцыі праз цэнтральныя органы Дагаворных Бакоў. Дагавор не змяшчае палажэнняў, прама прадугледжваючых і ў іншых выпадках магчымасць прадастаўлення дакументаў без легалізацыі.
Рэспубліка Беларусь з'яўляецца ўдзельнікам Канвенцыі аб грамадзянскіх аспектах міжнароднага выкрадання дзяцей ад 25 кастрычніка 1980 года, якая накіравана на забеспячэнне неадкладнага вяртання ў дзяржаву пастаяннага пражывання дзяцей, перамешчаных адным з бацькоў у замежную дзяржаву ў парушэнне правоў апекі або доступу другога з бацькоў.
Калі дзяржава, у якую перамешчана дзіця, таксама з'яўляецца ўдзельнікам Канвенцыі, пры ўмове, што выкананы ўсе ўмовы Канвенцыі, заяўнік мае права звярнуцца з заявай аб вяртанні дзіцяці ў дзяржаву яго пастаяннага пражывання.
Форма заявы аб вяртанні дзіцяці размешчана на сайце Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь («Дзейнасць» – «Міжнароднае супрацоўніцтва» – «Міжнародная прававая дапамога» – «Канвенцыя аб грамадзянскіх аспектах міжнароднага выкрадання дзяцей ад 25 кастрычніка 1980 года»: https://minjust.gov.by/directions/international_cooperation/icd-lev2-4/icd-lev3-4/).
Згодна з патрабаваннямі Канвенцыі заява і прыкладзеныя да яе дакументы павінны суправаджацца перакладам на афіцыйную мову замежнай дзяржавы. Увесь пакет дакументаў заяўніку варта накіраваць у Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь для наступнай перадачы кампетэнтнаму органу замежнай дзяржавы для разгляду.
У выпадку ўзнікнення пытанняў па афармленні дакументаў заяўнік можа звярнуцца ў сектар выканання міжнародных дагавораў упраўлення міжнароднага супрацоўніцтва Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь па тэлефоне 8 017 200 85 45.
Паміж Рэспублікай Беларусь і Літоўскай Рэспублікай дзейнічае Дагавор аб прававой дапамозе і прававых адносінах па грамадзянскіх, сямейных і крымінальных справах ад 20 кастрычнiка 1992 года, які прадугледжвае магчымасць прызнання і выканання рашэння суда Рэспублікі Беларусь аб спагнанні аліментаў на тэрыторыі Літоўскай Рэспублікі.
Для звароту па пытанні прызнання і выканання на тэрыторыі Літоўскай Рэспублікі такога рашэння спагнанніку неабходна падаць хадайніцтва ў суд Рэспублікі Беларусь, які вынес рашэнне па справе ў першай інстанцыі.
Згодна з артыкулам 55 Дагавора да хадайніцтва неабходна прыкласці наступныя дакументы: завераную копію рашэння суда; дакумент аб уступленні рашэння ў законную сілу; дакумент аб паведамленні адказчыка. Хадайніцтва і дакументы накіроўваюцца з дадаткам афіцыйнага перакладу на літоўскую мову.
Пасля падрыхтоўкі ўсіх неабходных па ўмовах Дагавора дакументаў суд Рэспублікі Беларусь перадасць іх праз міністэрствы юстыцыі Рэспублікі Беларусь і Літоўскай Рэспублікі для разгляду ў кампетэнтны суд Літоўскай Рэспублікі.
Прызнанне і выкананне рашэння суда Рэспублікі Беларусь аб спагнанні аліментаў на тэррыторыі Літоўскай Рэспублікі таксама магчыма на падставе Канвенцыі аб міжнародным парадку спагнання аліментаў на дзяцей і іншых формаў утрымання сям’і ад 23 лістапада 2007 года.
Для гэтага крэдытору неабходна запоўніць просьбу аб прызнанні і выкананні рашэння. Форма просьбы размешчана на сайце Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь («Дзейнасць» – «Міжнароднае супрацоўніцтва» – «Міжнародная прававая дапамога» – «Канвенцыя аб міжнародным парадку спагнання аліментаў на дзяцей і іншых формаў утрымання сям'і ад 23 лістапада 2007 гады»: https://minjust.gov.by/directions/international_cooperation/icd-lev2-4/icd-lev3-5/).
Парадак выканання рашэння суда Рэспублікі Беларусь на тэрыторыі Літоўскай Рэспублікі будзе рэгулявацца заканадаўствам Літоўскай Рэспублікі.
Нават у выпадку, калі заяўнік не ведае дакладны адрас даўжніка за мяжой, ён мае права звярнуцца з просьбай аб спагнанні аліментаў на падставе Канвенцыі аб міжнародным парадку спагнання аліментаў на дзяцей і іншых формаў утрымання сям'і ад 23 лістапада 2007 года. Асноўнай умовай з'яўляецца знаходжанне даўжніка на тэрыторыі адной з дзяржаў-удзельніц Канвенцыі.
Перад накіраваннем такой просьбы ў Цэнтральны орган замежнай дзяржавы Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь мае права звярнуцца ў гэты орган з запытам аб спецыяльных мерах на падставе артыкула 7 Канвенцыі. Запыт аб спецыяльных мерах можа ўключаць у сябе просьбу аказаць садзейнічанне ва ўстанаўленні месцазнаходжання даўжнiка на тэрыторыі замежнай дзяржавы, а таксама ў атрыманні інфармацыі аб фінансавым становішчы даўжніка. Пры выкананні запыту Цэнтральны орган замежнай дзяржавы будзе кіравацца палажэннямі свайго нацыянальнага заканадаўства.
Для падрыхтоўкі і накіраванні такога запыту ў замежную дзяржаву заяўніку неабходна прадставіць у Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь запоўненую просьбу аб спагнанні аліментаў з перакладам на афіцыйную мову гэтай дзяржавы.
Формы просьбаў аб спагнанні аліментаў размешчаны на сайце Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь («Дзейнасць» – «Міжнароднае супрацоўніцтва» – «Міжнародная прававая дапамога» – «Канвенцыя аб міжнародным парадку спагнання аліментаў на дзяцей і іншых формаў утрымання сям'і ад 23 лістапада 2007 гады»: https://minjust.gov.by/directions/international_cooperation/icd-lev2-4/icd-lev3-5/).Для разгляду кампетэнтным органам замежнай дзяржавы магчымасці прызнання і выканання рашэння суда Рэспублікі Беларусь аб спагнанні аліментаў на падставе Канвенцыі аб міжнародным парадку спагнання аліментаў на дзяцей і іншых формаў утрымання сям'і ад 23 лістапада 2007 года крэдытору неабходна запоўніць просьбу аб прызнанні і выкананні рашэння.
Форма просьбы размешчана на сайце Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь («Дзейнасць» – «Міжнароднае супрацоўніцтва» – «Міжнародная прававая дапамога» – «Канвенцыя аб міжнародным парадку спагнання аліментаў на дзяцей і іншых формаў утрымання сям'і ад 23 лістапада 2007 гады»: https://minjust.gov.by/directions/international_cooperation/icd-lev2-4/icd-lev3-5/).
Да просьбы аб прызнаннi i выкананнi рашэння неабходна прыкласці наступныя дакументы: копію рашэння суда аб спагнанні аліментаў; пацверджанне выканальнасці рашэння; пацверджанне аб паведамленні; пры неабходнасці дакумент аб запазычанасці.
Просьбу і названыя дакументы з дадаткам перакладу на афіцыйную мову замежнай дзяржавы крэдытору варта накіраваць у Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь для наступнай перадачы кампетэнтнаму органу замежнай дзяржавы.
У выпадку ўзнікнення пытанняў па афармленні дакументаў заяўнік можа звярнуцца ў сектар выканання міжнародных дагавораў упраўлення міжнароднага супрацоўніцтва Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь па тэлефоне 8 017 200 85 45.