Архівы і справаводства

Карыстальнікі дапускаюцца ў чытальныя залы на падставе асабістых заяў. Карыстальнікі, вядучыя навуковую працу ў адпаведнасці з планам навукова-даследчых работ навуковых устаноў, устаноў адукацыі і іншых устаноў або выконваюць службовае заданне, прадастаўляюць лісты ад арганізацый, якія іх накіроўваюць.

У заявах або лістах указваюцца прозвiшча, уласнае імя, імя па бацьку (калі такое маецца) карыстальнікаў, пасада, вучонае званне, навуковая ступень, тэма, мэта і храналагічныя рамкі даследавання.

Дазвол на працу ў чытальнай зале даецца кіраўніком архіва на неабходны карыстальніку тэрмін, але не больш за 1 год. Пры неабходнасці падаўжэння тэрміну пытанне ўзгадняецца з кіраўніком архіва. У выпадку змены тэмы даследавання карыстальнікам прадастаўляецца новая заява або ліст.

Карыстальнікі знаёмяцца з Інструкцыяй аб парадку карыстання архіўнымі дакументамі ў чытальных залах дзяржаўных архіваў Рэспублікі Беларусь і запаўняюць анкету па форме згодна з дадаткам да Інструкцыі.

Афармленне пропускаў у чытальныя залы ажыццяўляецца пры прад’яўленні карыстальнікамі дакументаў, якія сведчаць іх асобу.

Карыстальнікі маюць права доступу да архіўных дакументаў для атрымання і выкарыстання інфармацыі, якая ў іх змяшчаецца. Апублікаванне, абвяшчэнне і іншае выкарыстанне архіўных дакументаў, калі доступ да іх не абмежаваны заканадаўствам або іх уласнікам, ажыццяўляюцца з указаннем спасылкі на месца захоўвання дакументаў.

Парадак карыстання архіўнымі дакументамі, якія захоўваюцца ў дзяржаўных архівах, тэрытарыяльных (гарадскіх або раённых) архівах, усталёўваецца рэспубліканскім органам дзяржаўнага кіравання ў сферы архіўнай справы і справаводства, а архіўнымі дакументамі, якія захоўваюцца ў архівах дзяржаўных органаў, іншых арганізацый, – іх кіраўнікамі ў адпаведнасці з заканадаўствам.

Доступ да дакументаў недзяржаўнай часткі Нацыянальнага архіўнага фонду, якія знаходзяцца ва ўласнасці грамадзян, ажыццяўляецца ў парадку, устаноўленым уласнікам гэтых дакументаў у адпаведнасці з заканадаўствам.

Парадак карыстання дакументамі Нацыянальнага архіўнага фонду, якія былі перададзены недзяржаўнымі арганізацыямі і грамадзянамі ў дзяржаўныя архівы, тэрытарыяльныя (гарадскія або раённыя) архівы, усталёўваецца дагаворам захоўвання, прадугледжаных часткай другой артыкула 18 Закона Рэспублікі Беларусь ад 25 лістапада 2011 г. № 323-З “Аб архіўнай справе і справаводстве ў Рэспубліцы Беларусь” (далей – Закон).

Парадак карыстання архіўнымі дакументамі, якія змяшчаюць дзяржаўныя сакрэты, камерцыйную i iншую ахоўваемую законам тайну, асабліва каштоўнымі і унікальнымі дакументамі, а таксама дакументамі, фізічны стан якіх з’яўляецца нездавальняючым, усталёўваецца Законам і іншымі заканадаўчымі актамі.

Доступ да дакументаў Нацыянальнага архіўнага фонду, на якія распаўсюджваецца дзеянне заканадаўства аб аўтарскім праве і сумежных правах, і іх выкарыстанне ажыццяўляюцца ў адпаведнасці з патрабаваннямі заканадаўства аб аўтарскім праве і сумежных правах.

Доступ да архіўных дакументах абмяжоўваецца, калі ёсць падставы лічыць, што гэта:

пацягне разгалашэнне дзяржаўных сакрэтаў, камерцыйнай i iншай ахоўваемай законам тайны;

можа нанесці шкоду захаванасці архіўных дакументаў (у гэтым выпадку замест арыгінала выдаецца копія архіўнага дакумента);

парушае правы і законныя інтарэсы грамадзян;

пацягне іншае парушэнне заканадаўства.

Абмежаванне доступу да архіўных дакументаў, якія змяшчаюць звесткі, якія адносяцца да асабістай таямніцы грамадзян, усталёўваецца на тэрмін 75 гадоў з дня стварэння такіх дакументаў. Са згоды грамадзяніна, а пасля яго смерці са згоды яго наследнікаў, аформленага ва ўстаноўленым парадку, абмежаванне доступу да такіх дакументаў можа быць адменена раней чым праз 75 гадоў з дня стварэння гэтых дакументаў. Парадак доступу да дакументаў, якія змяшчаюць звесткі, якія адносяцца да асабістай таямніцы грамадзян, усталёўваецца рэспубліканскім органам дзяржаўнага кіравання ў сферы архіўнай справы і справаводства.

Аб абмежаванні доступу да архіўных дакументах паведамляецца грамадзянам не пазней чым у сямідзённы тэрмін з дня атрымання запыту.

Рашэнне аб абмежаванні доступу да архіўных дакументаў можа быць абскарджана грамадзянiнам альбо арганізацыяй у парадку, устаноўленым заканадаўствам.

Пры доступе да архіўных дакументаў замежныя грамадзяне і асобы без грамадзянства, якія часова пражываюць або часова знаходзяцца на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь на законных падставах, карыстаюцца правамі і выконваюць абавязкі нароўні з грамадзянамі Рэспублікі Беларусь, калі іншае не прадугледжана Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь, іншымі актамі заканадаўства, а таксама міжнароднымі дамовамі Рэспублікі Беларусь.

Па заказах карыстальнікаў у залежнасці ад тэхнічных магчымасцяў архіваў і фізічнага стану дакументаў вырабляюцца копіі на папяровых і электронных носьбітах.

Капіраванне архіўных дакументаў ажыццяўляецца па дазволу кіраўніцтва архіва на падставе пісьмовага замовы карыстальніка. Пры афармленні заказу абавязкова паказваюцца пошукавыя дадзеныя дакументаў.

Капіраванне дакументаў недзяржаўнай часткі Нацыянальнага архіўнага фонду Рэспублікі Беларусь ажыццяўляецца на ўмовах, устаноўленых дагаворам захоўвання.

Капіраванне дакументаў, якія складаюць аб’ект аўтарскага права, ажыццяўляецца з абавязковым выкананнем заканадаўства Рэспублікі Беларусь аб аўтарскім праве і сумежных правах.

Аб’ём, тэрміны і віды вырабляемых копій усталёўваюцца кіраўнікамі архіваў з улікам тэхнічных магчымасцяў і фізічнага стану дакументаў.

Капіраванне фондаў, калекцый у поўным аб’ёме ажыццяўляецца ў выключных выпадках толькі са згоды рэспубліканскага органа дзяржаўнага кіравання ў сферы архіўнай справы і справаводства.

Не прымаюцца заказы на капіраванне дакументаў, пры выкананні якіх можа быць нанесена шкода іх фізічнаму стану, а таксама дакументаў, якія маюць дрэнны фізічны стан.

Пытанне аб капіраванні ўнікальных, асабліва каштоўных дакументаў, а таксама дакументаў са спраў, якія патрабуюць расшыўкі або рэстаўрацыі, вырашаецца ў кожным канкрэтным выпадку кіраўніком архіва.

Капіраванне неапублікаваных вопісаў, каталогаў, картатэк, а таксама баз і банкаў дадзеных і іншых архіўных даведнікаў у поўным аб’ёме па заказах карыстальнікаў не вырабляецца. Дапушчальныя аб’ёмы капіравання ўзгадняюцца ў кожным канкрэтным выпадку з кіраўніком архіва.

У выключных выпадках пры адсутнасці тэхнічных магчымасцяў у архіваў дапускаецца капіраванне дакументаў тэхнічнымі сродкамі карыстальнікаў.

Капіраванне тэхнічнымі сродкамі карыстальнікаў, у тым ліку сканарамі, фотаапаратамі, відэакамерамі, вырабляецца толькі з дазволу кіраўнікоў архіваў у іх памяшканнях і пад кантролем работнікаў чытальных залаў.

Пры неабходнасці карыстальнікі па ўзгадненні з кіраўнікамі архіваў могуць самастойна капіраваць ў памяшканні архіваў і пад кантролем іх работнікаў выяўленчыя і графічныя матэрыялы, карты, планы і чарцяжы або запрашаць для гэтай працы спецыялістаў (чарцёжнікаў, мастакоў) з захаваннем правіл забеспячэння захаванасці дакументаў.

Копіі дакументаў выдаюцца карыстальнікам або іх прадстаўнікам пад подпіс, а таксама перасылаюцца па ўказаных адрасах. Негатывы фотакопій, мікрафільмаў карыстальнікам не выдаюцца. У выключных выпадках з дазволу кіраўнікоў архіваў яны могуць быць выдадзены ў часовае карыстанне ўстановам, якія займаюцца рэстаўрацыйнымі працамі і афармленнем музейных экспазіцый.

уверх