Міжнароднае супрацоўніцтва

Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь, разам з іншымі дзяржаўнымі органамі, ажыццяўляе юрыдычную абарону правоў і інтарэсаў нашай дзяржавы, аказвае прававую падтрымку нашым грамадзянам і арганізацыям за мяжой. У структуры Міністэрства дадзеную функцыю выконвае ўпраўленне міжнароднага супрацоўніцтва.

Упраўленне міжнароднага супрацоўніцтва было заснавана 1 ліпеня 1992 года. З 1992 года Міністэрства юстыцыі «з нуля» пачало фарміраваць дагаворна-прававую базу супрацоўніцтва Беларусі з замежнымі дзяржавамі ў прававой сферы, ствараць механізмы абароны інтарэсаў грамадзян, арганізацый і дзяржавы за мяжой.

На падставе міжнародных дагавораў аб прававой дапамозе нашы грамадзяне і арганізацыі атрымліваюць права на роўных звяртацца ва ўстановы юстыцыі іншых дзяржаў, прад’яўляць іскі, узбуджаць хадайніцтвы, ажыццяўляць іншыя працэсуальныя дзеянні, таму такія дагаворы вельмі важныя. Яны стымулююць развіццё адносін і на ўзроўні людзей, і на ўзроўні суб’ектаў знешнеэканамічнай дзейнасці, што мае велізарнае значэнне для такой арыентаванай на экспарт дзяржавы, як наша.

Дзейнасць па заключэнні міжнародных дагавораў патрабуе велізарных намаганняў і прафесіяналізму. Апафеозам гэтай працы з’яўляюцца перамовы, калі прадстаўнікі дзвюх дзяржаў знаходзяцца насупраць адзін аднаго і фармулююць дагавор. У кожнага боку ў дадзеным выпадку свае задачы і інтарэсы, якія часта супрацьлеглыя. Знайсці кансэнсус вельмі цяжка. Пры гэтым варта прымаць да ўвагі, што перамовы праходзяць з прадстаўнікамі іншых дзяржаў, культур, носьбітамі розных традыцый і нораваў. Тут важна быць і дыпламатам, і псіхолагам, і лінгвістам і, вядома, юрыстам. Пры ўсім гэтым супрацоўнікі Міністэрства юстыцыі павінны заўсёды кіравацца нацыянальнымі інтарэсамі.

Намаганнямі Міністэрства юстыцыі заключаны дагаворы з Расіяй, Кітаем, Індыяй, Латвіяй, Літвой, Польшчай, Італіяй, Сірыяй, Балгарыяй, Сербіяй, Славакіяй, В’етнамам, Лівіяй, Іранам, Венесуэлай, Егіптам, Турцыяй, Саудаўскай Аравіяй, Сінгапурам і цэлым шэрагам іншых дзяржаў. На падставе міжнародных дагавораў аб прававой дапамозе нашы грамадзяне і арганізацыі атрымалі права на роўных звяртацца ва ўстановы юстыцыі іншых дзяржаў, прад’яўляць іскі, узбуджаць хадайніцтвы, ажыццяўляць іншыя працэсуальныя дзеянні.

У сакавіку 2017 года ў рамках пасяджэння па агульных пытаннях і палітыцы Гаагскай канферэнцыі па міжнародным прыватным праве падпісана Гаагская канвенцыя аб міжнародным парадку спагнання аліментаў на дзяцей і іншых формаў ўтрымання сям’і ад 23 лістапада 2007 года.

У жніўні 2019 года ў г.Сінгапур Міністр юстыцыі Рэспублікі Беларусь Алег Сліжэўскі на падставе паўнамоцтваў, выдадзеных Кіраўніком дзяржавы, падпісаў Канвенцыю Арганізацыі Аб'яднаных Нацый аб міжнародных сусветных пагадненнях, дасягнутых у выніку медыяцыі.

У цяперашні час для Рэспублікі Беларусь ўступіў у сілу 91 міжнародны дагавор у прававой сферы: 12 шматбаковых канвенцый (у прыватнасці, Мінская канвенцыя аб прававой дапамозе і прававых адносінах па грамадзянскіх, сямейных і крымінальных справах ад 22 студзеня 1993 г. і Кішынёўская канвенцыя аб прававой дапамозе і прававых адносінах па грамадзянскіх, сямейных і крымінальных справах ад 7 кастрычніка 2002 г.), 31 міждзяржаўны двухбаковы дагавор аб узаемнай прававой дапамозе па грамадзянскіх, крымінальных справах і аб выдачы, 7 міждзяржаўных і міжурадавых дагавораў аб супрацоўніцтве ў прававой сферы, 41 міжведамасны дагавор па розных пытаннях супрацоўніцтва ў сферы юстыцыі. З іх у 2019 г. ўступілі ў сілу 5 мiжнародных дагавораў.

Падрыхтаваны да падпісання праекты міжнародных дагавораў, у прыватнасці, з Карэяй, Шры-Ланкай, ПАР. Працягваецца праца па праектах міжнародных дагавораў з Марока, Аргенцінай, Венесуэлай, Малайзіяй, Пакістанам і іншымі краінамі.

Пад эгідай Міністэрства юстыцыі актыўна развіваецца шматбаковае супрацоўніцтва. У дачыненні да большасці дагавораў і канвенцый у прававой сферы Міністэрства юстыцыі вызначана ў якасці цэнтральнага органа (агенцтва), які ажыццяўляе каардынацыю выканання адпаведных міжнародных абавязацельстваў. У мэтах належнага правядзення гэтай работы паўстала неабходнасць фарміравання аддзела выканання міжнародных дагавораў, які і быў створаны 1 кастрычніка 1997 года.

Аддзел выканання міжнародных дагавораў ажыццяўляе арганізацыю выканання просьбаў замежных устаноў юстыцыі на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь і, адпаведна, разглядае і накіроўвае просьбы беларускіх устаноў юстыцыі на выкананне ў замежныя дзяржавы. З пашырэннем супрацоўніцтва паміж дзяржавамі ў гэтай вобласці расьце аб’ём прававой дапамогі, якая аказваецца, і, адпаведна, колькасць тых, хто звяртаецца ў аддзел за дапамогай.

Прымаючы да ўвагі высокую адказнасць за выкананне абавязацельстваў, прынятых у рамках міжнародных дагавораў аб прававой дапамозе, Міністэрствам юстыцыі была арганізавана пастаянная метадычная дапамога ў прымяненні дамоваў аб прававой дапамозе. Распрацаваны Метадычныя рэкамендацыі аб парадку аказання ўстановамі юстыцыі Рэспублікі Беларусь прававой дапамогі ўстановам юстыцыі замежных дзяржаў і аб парадку звароту за прававой дапамогай да гэтых устаноў, якія актыўна выкарыстоўваюцца на практыцы. Прынята Інструкцыя па аказанні прававой дапамогі грамадзянам Рэспублікі Беларусь у пытаннях выканання міжнародных дагавораў Рэспублікі Беларусь аб прававой дапамозе.

Адной з асноўных задач Міністэрства юстыцыі ў гэтай галіне з’яўляецца таксама разгляд зваротаў грамадзян і дача тлумачэнняў па дагаворах аб прававой дапамозе. Асабісты прыём грамадзян праводзіцца ў зручны для іх час, даведкі аб адсутнасці дамоваў накіроўваюцца ў дзень звароту, шырока выкарыстоўваецца кансультаванне па тэлефоне. Актуальныя пытанні, якія цікавяць грамадзян, рэгулярна асвятляюцца ў сродках масавай інфармацыі. Варта адзначыць, што прынятыя меры далі магчымасць зменшыць колькасць зваротаў грамадзян па пытаннях выканання міжнародных дагавораў аб прававой дапамозе.

Акрамя працы па заключэнні дагавораў у прававой сферы, забеспячэння іх выканання, значным участкам работы ўпраўлення з’яўляецца прадастаўленне заключэнняў аб адпаведнасці мiжнародных дамоваў нацыянальнаму заканадаўству. Гэтая праца патрабуе першакласных ведаў усяго нацыянальнага заканадаўства, паколькі дамовы заключаюцца па самых разнастайных пытаннях: у сферы культуры, гандлю, падаткаабкладання, ваенна-тэхнічнай і многіх іншых.

Адным з накірункаў дзейнасці упраўлення з’яўляецца ўдзел у прававым забеспячэнні інтэграцыйных працэсаў. У 2011-2014 гадах была забяспечана каардынацыя дзейнасці органаў дзяржаўнага кіравання ў рамках падрыхтоўкі праекта Дагавора аб Еўразійскім эканамічным саюзе, які быў падпісаны 29 мая 2014 года. У цяперашні час Міністэрства рыхтуе юрыдычныя заключэнні ў дачыненні да праектаў рашэнняў органаў ЕАЭС.

Міністэрства юстыцыі усяляк падтрымлівае супрацоўніцтва з міністэрствамі юстыцыі замежных дзяржаў, актыўна ўзаемадзейнічае з Прадстаўніцтвам ААН у Беларусі, з Гаагскай канферэнцыяй па міжнародным прыватным праве, а таксама з Германскім фондам міжнароднага прававога супрацоўніцтва.

На пастаяннай аснове праводзіцца работа над задачай удасканалення сістэмы юстыцыі Беларусі з улікам міжнародных стандартаў, у тым ліку актыўна выкарыстоўваюцца інструменты тэхнічнай дапамогі ў рамках супрацоўніцтва Рэспублікі Беларусь з Арганізацыяй Аб’яднаных Нацый, Еўрапейскім саюзам.

Міністэрствам юстыцыі пры дапамозе забеспячэння дзейнасці Камісіі па імплементацыі міжнароднага гуманітарнага права пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь арганізуецца работа па імплементацыі ў Беларусі міжнароднага гуманітарнага права. Забяспечваецца пашырэнне супрацоўніцтва з Міжнародным Камітэтам Чырвонага Крыжа.

уверх