«Усе на суботнік!» Традыцыі выходзіць на суботнік 104 гады!

22 красавіка 2023 года ў Беларусі пройдзе рэспубліканскі суботнік. Даўно папоўніўшы скарбніцу традыцый сучаснай Беларусі, ён працягне сабой слаўны гістарычны летапіс стварэння, які сыходзіць каранямі ў далёкае мінулае і прадвызначыў шмат у чым сённяшняе мірнае і камфортнае наша жыццё.

20 красавіка 2023 года ў Міністэрстве юстыцыі Рэспублікі Беларусь адкрылася фотадакументальная выстава, прымеркаваная да рэспубліканскага суботніка. Матэрыялы для экспазіцыі падрыхтаваны Нацыянальным архівам Рэспублікі Беларусь. З выставай супрацоўнікаў Мінюста пазнаёміла Загадчык аддзела Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь Маргарыта Старасценка.

Першы суботнік адбыўся 12 красавіка 1919 года. У свой выходны вырашылі добраахвотна папрацаваць 15 працоўных дэпо Масква-Сартавальная Маскоўска-Казанскай чыгункі. Яны адрамантавалі тры паравозы.

Да папулярызацыі суботнікаў прыклаў руку Уладзімір Ільіч Ленін. Добраахвотную працу чыгуначнікаў правадыр сусветнага пралетарыяту назваў вялікім пачынам.

У Менску першыя суботнікі сталі арганізоўваць з лета 1920 гады. Першапачаткова для працоўных подзвігаў не ўстанаўлівалі канкрэтных дат - усё адбывалася хаатычна, па рашэнні працоўных калектываў. Пасля смерці Леніна Усесаюзны суботнік, які праходзіў ва ўсіх рэспубліках СССР, прымеркавалі да 22 красавіка - дня нараджэння правадыра. Росквіт руху прыпаў на 1930-я гады.

Акрамя традыцыйных красавіцкіх суботнікаў пасля Вялікай Айчыннай вайны жыхары вызваленай сталіцы добраахвотна ўдзельнічалі ў аднаўленні горада, які ляжаў у руінах. Першы адбыўся 9 ліпеня 1944 гады. На расчыстку завалаў выйшлі каля 25 тыс. чалавек.

Загадзя вызначалі месца правядзення, фронт работ, падрыхтоўвалі інвентар. Выніковасць арганізаваных суботнікаў аказалася значна вышэйшай. Яшчэ некалькі гадоў мінчане добраахвотна разграбалі завалы, засыпалі ямы, збіралі ацалелую цэглу.

У выставачным праекце, прымеркаваным да рэспубліканскага суботніка, прадстаўлены дакументы з архіўнага фонду "Цэнтральны камітэт камуністычнай партыі Беларусі".

У падборцы інфармацыя загадчыка аддзела арганізацыйна-партыйнай работы ЦК КПБ І.Якушава сакратару ЦК КПБ П.М.Машэраву аб удзеле працоўных Беларусі ў камуністычным суботніку ад 21 красавіка 1973 г., Пастанова № 95 ЦК КПБ і Савета Міністраў і заробленых грашовых сродкаў у дзень суботніка, прысвечанага 120-й гадавіне з дня нараджэння У.І.Леніна, для ліквідацыі наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС ад 18 красавіка 1990 г. Вялікую цікавасць ва ўсіх наведвальнікаў выставы выклікала Палажэнне аб суботніках Барысаўскага камітэта КПБ 10 студзеня 1921 г., пратакол № 2 паседжання Бюро суботнікаў ад 27 снежня 1920 г.

На выстаўцы ўпершыню прадстаўлены выданні газетнай калекцыі Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь: "Зорка" ад 22 красавіка 1974 г., "Савецкая Беларусь" ад 22 красавіка 1977 г.
уверх