Аб рэалізацыі канстытуцыйнай рэформы

15 сакавіка ў нашай краіне адзначаецца адно з найважнейшых святаў - Дзень Канстытуцыі.

Вышэйшая юрыдычная сіла Канстытуцыі вылучае яе сярод астатніх нарматыўных прававых актаў і вызначае змест усёй праватворчай дзейнасці. Законы, указы і іншыя акты дзяржаўных органаў выдаюцца на аснове і ў адпаведнасці з Канстытуцыяй. У сувязі з гэтым дзейнасць любога дзяржаўнага органа ў краіне накіравана на забеспячэнне вяршэнства Канстытуцыі.

Істотным дасягненнем амаль 30-гадовага перыяду дзеяння нашай Канстытуцыі з'яўляецца пабудова эфектыўнай сістэмы дзяржаўнага апарату, арганізацыя зладжанай дзейнасці ўсіх галін улады, паслядоўная рэалізацыя канстытуцыйных норм і прынцыпаў у заканадаўстве, якое пастаянна ўдасканальваецца.

Органы юстыцыі заўсёды адыгрывалі значную ролю ў фарміраванні прававой культуры грамадства нашай краіны, выконваючы функцыі па ўмацаванні законнасці, стабільнасці і правапарадку.

Заканамерным этапам канстытуцыйнага будаўніцтва стала ўнясенне змяненняў і дапаўненняў у Асноўны Закон, прынятых на рэспубліканскім рэферэндуме 27 лютага 2022 года.

І сёння Міністэрства юстыцыі застаецца адным са значных звёнаў у дзейнасці дзяржаўных органаў, якія ўдзельнічаюць у рэалізацыі канстытуцыйнай рэформы. Міністэрства юстыцыі забяспечвае ўзгодненасць і комплекснасць падыходаў у рэгуляванні розных праваадносін у сістэме ўсяго масіва беларускага заканадаўства, а таксама адпаведнасць Канстытуцыі законаў і іншых нарматыўных прававых актаў, тым самым захоўваючы ў грамадстве высокі аўтарытэт Канстытуцыі.

За мінулы год у заканадаўстве ўжо рэалізаваны шэраг канстытуцыйных норм. Так, прыняты законы, распрацаваныя Міністэрствам юстыцыі: "Аб асновах грамадзянскай супольнасці", "Аб змяненні Закона Рэспублікі Беларусь "Аб Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь", "Аб змяненні законаў па пытаннях дзейнасці палітычных партый і іншых грамадскіх аб'яднанняў".

Пры ўдзеле Міністэрства юстыцыі былі падрыхтаваны змяненні ў законы "Аб Нацыянальным сходзе Рэспублікі Беларусь", "Аб статусе дэпутата Палаты прадстаўнікоў, члена Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь", Выбарчы кодэкс Рэспублікі Беларусь, а таксама Закон "Аб Усебеларускім народным сходзе".

Таксама Міністэрства юстыцыі ўдзельнічала ў падрыхтоўцы праектаў па карэкціроўцы кодэксаў і законаў па пытаннях судаўладкавання і статусу суддзяў, канстытуцыйнага судаводства, Закона "Аб нарматыўных прававых актах".

Акрамя таго, Міністэрствам юстыцыі на пастаяннай аснове праводзіцца метадалагічная работа з рэспубліканскімі органамі дзяржаўнага кіравання, накіраваная на якасную падрыхтоўку праектаў па рэалізацыі ўнесеных у Канстытуцыю змяненняў: арганізаваны пашыранае пасяджэнне калегіі Міністэрства юстыцыі, шэраг семінараў-практыкумаў, выступленні ў працоўных і студэнцкіх калектывах.

Адмысловае значэнне для разумення і ўвасабленні канстытуцыйных навел мае таксама ўдзел прадстаўнікоў Міністэрства юстыцыі ў такіх дзяржаўна важных мерапрыемствах як абвяшчэнне штогадовых пасланняў Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь беларускаму народу і Нацыянальнаму збору Рэспублікі Беларусь, а таксама Канстытуцыйнага Суда Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і палатам Нацыянальнага збору Рэспублікі Беларусь законнасці ў Рэспубліцы Беларусь.

Распрацоўка новых законаў і прывядзенне актаў заканадаўства з улікам палажэнняў абноўленай Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь ажыццяўляецца паэтапна ва ўстаноўленыя тэрміны і знаходзіцца на завяршальнай стадыі. У прыватнасці, неабходна падрыхтаваць змяненні ў законы "Аб дзяржаўных узнагародах Рэспублікі Беларусь", "Аб свабодзе сумлення і рэлігійных арганізацыях", акты Кіраўніка дзяржавы па пытаннях нарматворчай дзейнасці, а таксама скарэкціраваць шэраг іншых заканадаўчых актаў у мэтах іх прывядзення ў адпаведнасць з Канстытуцыяй, а таксама практыкай ужывання.

Такім чынам, дзеючая Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь - не канстатацыя факту, які адбыўся, а той фундамент, які дае магчымасць вызначаць канстытуцыйныя параметры дасягнутага і абазначаць арыенціры далейшага развіцця беларускага грамадства і дзяржавы. Рэалізацыя канстытуцыйнай рэформы ў поўным аб'ёме - прыярытэтная задача Міністэрства юстыцыі ў бягучым годзе.15 сакавіка ў нашай краіне адзначаецца адно з найважнейшых святаў - Дзень Канстытуцыі.

Вышэйшая юрыдычная сіла Канстытуцыі вылучае яе сярод астатніх нарматыўных прававых актаў і вызначае змест усёй праватворчай дзейнасці. Законы, указы і іншыя акты дзяржаўных органаў выдаюцца на аснове і ў адпаведнасці з Канстытуцыяй. У сувязі з гэтым дзейнасць любога дзяржаўнага органа ў краіне накіравана на забеспячэнне вяршэнства Канстытуцыі.

Істотным дасягненнем амаль 30-гадовага перыяду дзеяння нашай Канстытуцыі з'яўляецца пабудова эфектыўнай сістэмы дзяржаўнага апарату, арганізацыя зладжанай дзейнасці ўсіх галін улады, паслядоўная рэалізацыя канстытуцыйных норм і прынцыпаў у заканадаўстве, якое пастаянна ўдасканальваецца.

Органы юстыцыі заўсёды адыгрывалі значную ролю ў фарміраванні прававой культуры грамадства нашай краіны, выконваючы функцыі па ўмацаванні законнасці, стабільнасці і правапарадку.

Заканамерным этапам канстытуцыйнага будаўніцтва стала ўнясенне змяненняў і дапаўненняў у Асноўны Закон, прынятых на рэспубліканскім рэферэндуме 27 лютага 2022 года.

І сёння Міністэрства юстыцыі застаецца адным са значных звёнаў у дзейнасці дзяржаўных органаў, якія ўдзельнічаюць у рэалізацыі канстытуцыйнай рэформы. Міністэрства юстыцыі забяспечвае ўзгодненасць і комплекснасць падыходаў у рэгуляванні розных праваадносін у сістэме ўсяго масіва беларускага заканадаўства, а таксама адпаведнасць Канстытуцыі законаў і іншых нарматыўных прававых актаў, тым самым захоўваючы ў грамадстве высокі аўтарытэт Канстытуцыі.

За мінулы год у заканадаўстве ўжо рэалізаваны шэраг канстытуцыйных норм. Так, прыняты законы, распрацаваныя Міністэрствам юстыцыі: "Аб асновах грамадзянскай супольнасці", "Аб змяненні Закона Рэспублікі Беларусь "Аб Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь", "Аб змяненні законаў па пытаннях дзейнасці палітычных партый і іншых грамадскіх аб'яднанняў".

Пры ўдзеле Міністэрства юстыцыі былі падрыхтаваны змяненні ў законы "Аб Нацыянальным сходзе Рэспублікі Беларусь", "Аб статусе дэпутата Палаты прадстаўнікоў, члена Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь", Выбарчы кодэкс Рэспублікі Беларусь, а таксама Закон "Аб Усебеларускім народным сходзе".

Таксама Міністэрства юстыцыі ўдзельнічала ў падрыхтоўцы праектаў па карэкціроўцы кодэксаў і законаў па пытаннях судаўладкавання і статусу суддзяў, канстытуцыйнага судаводства, Закона "Аб нарматыўных прававых актах".

Акрамя таго, Міністэрствам юстыцыі на пастаяннай аснове праводзіцца метадалагічная работа з рэспубліканскімі органамі дзяржаўнага кіравання, накіраваная на якасную падрыхтоўку праектаў па рэалізацыі ўнесеных у Канстытуцыю змяненняў: арганізаваны пашыранае пасяджэнне калегіі Міністэрства юстыцыі, шэраг семінараў-практыкумаў, выступленні ў працоўных і студэнцкіх калектывах.

Адмысловае значэнне для разумення і ўвасабленні канстытуцыйных навел мае таксама ўдзел прадстаўнікоў Міністэрства юстыцыі ў такіх дзяржаўна важных мерапрыемствах як абвяшчэнне штогадовых пасланняў Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь беларускаму народу і Нацыянальнаму збору Рэспублікі Беларусь, а таксама Канстытуцыйнага Суда Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь і палатам Нацыянальнага збору Рэспублікі Беларусь законнасці ў Рэспубліцы Беларусь.

Распрацоўка новых законаў і прывядзенне актаў заканадаўства з улікам палажэнняў абноўленай Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь ажыццяўляецца паэтапна ва ўстаноўленыя тэрміны і знаходзіцца на завяршальнай стадыі. У прыватнасці, неабходна падрыхтаваць змяненні ў законы "Аб дзяржаўных узнагародах Рэспублікі Беларусь", "Аб свабодзе сумлення і рэлігійных арганізацыях", акты Кіраўніка дзяржавы па пытаннях нарматворчай дзейнасці, а таксама скарэкціраваць шэраг іншых заканадаўчых актаў у мэтах іх прывядзення ў адпаведнасць з Канстытуцыяй, а таксама практыкай ужывання.

Такім чынам, дзеючая Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь - не канстатацыя факту, які адбыўся, а той фундамент, які дае магчымасць вызначаць канстытуцыйныя параметры дасягнутага і абазначаць арыенціры далейшага развіцця беларускага грамадства і дзяржавы. Рэалізацыя канстытуцыйнай рэформы ў поўным аб'ёме - прыярытэтная задача Міністэрства юстыцыі ў бягучым годзе.