Да 90-годдзя з дня адкрыцця Дома Урада
31 октября 2023 года в фойе Овального зала Палаты Представителей Национального собрания открылась фотодокументальная выставка «Дом Правительства: История и современность», подготовленная Департаментом по архивам и делопроизводству Министерства юстиции Республики Беларусь с участием Национального архива Республики Беларусь, Белорусского государственного архива кинофотофонодокументов, Белорусского государственного архива научно -тэхнічнай дакументацыі і Прэзідэнцкай бібліятэкі Рэспублікі Беларусь.
Сёння выстаўку наведалі Прэм'ер-міністр Рэспублікі Беларусь Галоўчанка Раман Аляксандравіч, Старшыня Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Андрэйчанка Уладзімір Паўлавіч, намеснік Прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь Петрышэнка Ігар Віктаравіч, Міністр юстыцыі Рэспублікі Беларусь Хаменка Сяргей Мікалаевіч, Кіраўнік Апарата Савета Міністраў Канстанцін.
Дом Урада быў першым буйным адміністрацыйным будынкам Беларусі савецкай эпохі, яскравым прыкладам канструктывізму. Яго будаўніцтва паклала аснову цэнтральнай забудовы Мінска, якая вытрымана ў адзіным архітэктурным ансамблі. Яшчэ ў 1929 г. адбыўся Усесаюзны конкурс на праект Мінскай урадавай рэзідэнцыі, пераможцам якога стаў ураджэнец Гродзенскай губерні Іосіф Лангбард.
Узвядзенне Дома Урада ў пачатку 1930-ых гг. стала своеасаблівай будоўляй стагоддзя, удзел у якой прымала ўся краіна. Працы ішлі ў няпростых умовах: будаўнікі былі абмежаваны і ў тэхніцы, і ў матэрыялах. Таму ўвесь цяжар будаўнічых прац лёг на плечы (у прамым і пераносным сэнсе) радавых удзельнікаў узвядзення манументальнага збудавання. Абмежаванасць у выбары матэрыялу (цэгла і тынкоўка), паводле слоў Лангбарда, "адыграла хутчэй станоўчую, чым адмоўную ролю", паколькі надала будынку высакародную стрыманасць. У 1933 г. перад Домам Урада на чорны лабрадаравы пастамент узняты сяміметровы бронзавы манумент Леніну, які стаў самым высокім на прасторах усяго СССР.
Дом Урада цудам уцалеў у гады Вялікай Айчыннай вайны. Перад самым адступленнем немцы падрыхтавалі яго да выбуху, але рашучыя дзеянні Чырвонай Арміі і партызан прадухілілі трагедыю, а 3 ліпеня 1944 г. сапёры абясшкодзілі ў будынку 184 бомбы запаволенага дзеяння.
Сёння Дом Урада стаў сімвалам беларускай дзяржаўнасці, менавіта тут на пасяджэннях урада і парламента прымаюцца самыя важныя рашэнні ў жыцці нашай краіны.
Нацыянальны архіў упершыню прадставіў унікальныя дакументы: Выпіску з пратакола № 10 Распарадчага пасяджэння Прэзідыума Дзяржплана БССР аб пабудове будынка для вышэйшых дзяржаўных устаноў БССР, Даклад будаўнічай камісіі па будаўніцтве Дома Урада БССР, Праграму конкурсу на складанне праекта Дома Урада БССР БССР аб урачыстым адкрыцці помніка У.І.Леніну і Дома Урада, Дакладную запіску начальніка ваеннага аддзела СНК БССР І. Куцейнікава аб ходзе размініравання Дома Урада і інш. Беларускі дзяржаўны архіў навукова-тэхнічнай дакументацыі, у якім захоўваецца асабісты фонд І.Лангбарда, прадставіў на выстаўцы Праекты галоўнага і бакавога фасадаў Дома Урада БССР, Аксанаметрыя Дома Урада БССР у г. Мінску, алфавітны спіс рабочых Канторы па пабудове Дома Урада БССР, Акты прыёмкі выкананых работ на будаўніцтва за 1933 г. і іншыя цікавыя дакументы. Дзяржаўны архіў кінафотафонадакументаў прадставіў шматлікія фатаграфіі, якія адлюстроўваюць будаўніцтва, адкрыццё і сучасную гісторыю Дома Урада. Акрамя таго, Беларускім дзяржаўным архівам кінафотафонадакументаў быў падрыхтаваны і прэзентаваны дакументальны фільм "Дом Урада: гісторыя і сучаснасць (да 90-годдзя з дня адкрыцця)".
Сёння выстаўку наведалі Прэм'ер-міністр Рэспублікі Беларусь Галоўчанка Раман Аляксандравіч, Старшыня Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Андрэйчанка Уладзімір Паўлавіч, намеснік Прэм'ер-міністра Рэспублікі Беларусь Петрышэнка Ігар Віктаравіч, Міністр юстыцыі Рэспублікі Беларусь Хаменка Сяргей Мікалаевіч, Кіраўнік Апарата Савета Міністраў Канстанцін.
Дом Урада быў першым буйным адміністрацыйным будынкам Беларусі савецкай эпохі, яскравым прыкладам канструктывізму. Яго будаўніцтва паклала аснову цэнтральнай забудовы Мінска, якая вытрымана ў адзіным архітэктурным ансамблі. Яшчэ ў 1929 г. адбыўся Усесаюзны конкурс на праект Мінскай урадавай рэзідэнцыі, пераможцам якога стаў ураджэнец Гродзенскай губерні Іосіф Лангбард.
Узвядзенне Дома Урада ў пачатку 1930-ых гг. стала своеасаблівай будоўляй стагоддзя, удзел у якой прымала ўся краіна. Працы ішлі ў няпростых умовах: будаўнікі былі абмежаваны і ў тэхніцы, і ў матэрыялах. Таму ўвесь цяжар будаўнічых прац лёг на плечы (у прамым і пераносным сэнсе) радавых удзельнікаў узвядзення манументальнага збудавання. Абмежаванасць у выбары матэрыялу (цэгла і тынкоўка), паводле слоў Лангбарда, "адыграла хутчэй станоўчую, чым адмоўную ролю", паколькі надала будынку высакародную стрыманасць. У 1933 г. перад Домам Урада на чорны лабрадаравы пастамент узняты сяміметровы бронзавы манумент Леніну, які стаў самым высокім на прасторах усяго СССР.
Дом Урада цудам уцалеў у гады Вялікай Айчыннай вайны. Перад самым адступленнем немцы падрыхтавалі яго да выбуху, але рашучыя дзеянні Чырвонай Арміі і партызан прадухілілі трагедыю, а 3 ліпеня 1944 г. сапёры абясшкодзілі ў будынку 184 бомбы запаволенага дзеяння.
Сёння Дом Урада стаў сімвалам беларускай дзяржаўнасці, менавіта тут на пасяджэннях урада і парламента прымаюцца самыя важныя рашэнні ў жыцці нашай краіны.
Нацыянальны архіў упершыню прадставіў унікальныя дакументы: Выпіску з пратакола № 10 Распарадчага пасяджэння Прэзідыума Дзяржплана БССР аб пабудове будынка для вышэйшых дзяржаўных устаноў БССР, Даклад будаўнічай камісіі па будаўніцтве Дома Урада БССР, Праграму конкурсу на складанне праекта Дома Урада БССР БССР аб урачыстым адкрыцці помніка У.І.Леніну і Дома Урада, Дакладную запіску начальніка ваеннага аддзела СНК БССР І. Куцейнікава аб ходзе размініравання Дома Урада і інш. Беларускі дзяржаўны архіў навукова-тэхнічнай дакументацыі, у якім захоўваецца асабісты фонд І.Лангбарда, прадставіў на выстаўцы Праекты галоўнага і бакавога фасадаў Дома Урада БССР, Аксанаметрыя Дома Урада БССР у г. Мінску, алфавітны спіс рабочых Канторы па пабудове Дома Урада БССР, Акты прыёмкі выкананых работ на будаўніцтва за 1933 г. і іншыя цікавыя дакументы. Дзяржаўны архіў кінафотафонадакументаў прадставіў шматлікія фатаграфіі, якія адлюстроўваюць будаўніцтва, адкрыццё і сучасную гісторыю Дома Урада. Акрамя таго, Беларускім дзяржаўным архівам кінафотафонадакументаў быў падрыхтаваны і прэзентаваны дакументальны фільм "Дом Урада: гісторыя і сучаснасць (да 90-годдзя з дня адкрыцця)".
