Аб парадку аплаты рыэлтарскіх паслуг

Міністэрства юстыцыі неаднаразова звяртала ўвагу рыэлтарскіх арганізацый на неабходнасць захавання патрабаванняў заканадаўства пры ажыццяўленні рыэлтарскай дзейнасці, паказвала аб недапушчальнасці спагнання падвойнай аплаты за аказанне адных і тых жа рыэлтарскіх паслуг адной і той жа рыэлтарскай арганізацыяй адразу абапал здзелкі (і з прадаўца, і з прадаўца, і з прадаўца, і ).

У той жа час паступаючыя скаргі пакупнікоў нерухомасці паказваюць, што асобнымі арганізацыямі тлумачэнні ліцэнзуе органа ігнаруюцца.

Так, у рамках разгляду скаргі Г. на дзеянні ТАА «паверху фортэ» ўстаноўлена, што дадзенай арганізацыяй быў заключаны дагавор з прадаўцом кватэры на аказанне рыэлтарскіх паслуг па садзейнічанні ў яе продажы. Абавязкам ТАА «паверху фортэ» было прадаставіць прадаўцу кансультацыйныя паслугі, арганізаваць рэкламу адчужае ім кватэры, пошук патэнцыйнага пакупніка і агляды кватэры зацікаўленымі, узгадненне ўмоў маючай адбыцца здзелкі паміж прадаўцом і падабраным пакупніком, збор дакументаў, неабходных для здзяйснення здзелкі, яе дзяржаўнай рэгістрацыі і дзяржаўнай рэгістрацыі пераходу права ўласнасці на аб'ект нерухомасці.

Г. з'яўлялася патэнцыйным пакупніком кватэры. Па выніках агляду дадзенага аб'екта Г. вырашыла яго набыць, аднак для пакупкі ёй прыйшлося заключыць з ТАА «паверху фортэ» дагавор на аказанне рыэлтарскіх паслуг. У дадзены дагавор уключаны паслугі, аналагічныя ўжо замоўленым прадаўцом (агляд кватэры, узгадненне ўмоў маючай адбыцца здзелкі паміж яе бакамі, збор дакументаў, неабходных для ажыццяўлення здзелкі, яе дзяржаўнай рэгістрацыі і дзяржаўнай рэгістрацыі пераходу права ўласнасці на аб'ект).

Немалаважна, што Г. ўжо складалася ў дагаворных адносінах з іншай рыэлтарскай арганізацыяй, якая аказвала ёй паслугі па садзейнічанні ў набыцці аб'екта. Гэты факт нават не разглядаўся. Не ўлічана і тое, што кватэру Г. глядзела яшчэ да падпісання прадстаўленага ёй ТАА «паверху фортэ» дамовы на аказанне рыэлтарскіх паслуг. Аналагічна да падпісання дадзенага дагавора праводзілася ўзгадненне ўмоў маючай адбыцца здзелкі. Гэтыя паслугі, роўна як і іншыя, пасля уключаныя ў падпісаны Г. дагавор, работнікі ТАА «паверху фортэ» аказвалі прадаўцу, у мэтах выканання абавязкаў перад ім.

У выніку, каб не сарваць здзелку, акрамя аплаты паслуг «сваёй» рыэлтарскай арганізацыі Г. прыйшлося аплаціць 60 базавых велічынь арганізацыі, якая прадстаўляе інтарэсы прадаўца - ТАА «паверху фортэ». Пры гэтым ТАА «паверху фортэ» атрымала ўзнагароду і з прадаўца, які з'яўляецца заказчыкам паслуг названай арганізацыі па садзейнічанні ў продажы кватэры.

У цяперашні час прыняты меры да поўнага вяртання спагнанай ТАА «паверху фортэ» з Г. сумы - 60 базавых велічынь.

Прыменены меры рэагавання як да самой арганізацыі, так і да работнікаў, якія дапусцілі парушэнні.

У той жа час трэба адзначыць, што прыведзеная сітуацыя не з'яўляецца адзінкавай, з аналагічнымі нараканнямі пакупнікі звяртаюцца на гарачую лінію Міністэрства юстыцыі практычна штодня.

З улікам выкладзенага міністэрства тлумачыць: аб'екты, у адносінах да якіх рыэлтарскай арганізацыяй ужо заключаны дагавор на аказанне рыэлтарскіх паслуг прадаўцу, павінны прапаноўвацца дадзенай арганізацыяй пакупнікам у рамках дагаворных адносін з прадаўцом. У прыведзенай сітуацыі пакупнік заключаць дамову і аплачваць паслугі рыэлтарскай арганізацыі не павінен.

Так, у адпаведнасці з часткай другой пункта 27 Правілаў ажыццяўлення рыэлтарскай дзейнасці ў Рэспубліцы Беларусь, зацверджаных Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 студзеня 2006 г. № 15 (далей - Правілы), дагавор на аказанне рыэлтарскіх паслуг па садзейнічанні пры заключэнні, выкананні, спыненні дагавораў куплі-продажу аб'ектаў нерухомай маёмасці павінен змяшчаць умову аплаты рыэлтарскіх паслуг у працэнтных адносінах ад кошту аб'екта нерухомай маёмасці з уключэннем у такую аплату затрат па рыэлтарскіх паслугах, указаных у абзацах другім-шостым падпункта 1.3 пункта 1 Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 студзеня 2006 г. № 1 (далей - Указ № 15). Аплата гэтых рыэлтарскіх паслуг ажыццяўляецца прадаўцом аб'екта нерухомасці ў адпаведнасці з дамовай на аказанне рыэлтарскіх паслуг.

Прадугледжаны заканадаўствам парадак цэнаўтварэння рыэлтарскія арганізацыі змяняць не маюць права.

У абзацах другім-шостым падпункта 1.3 пункта 1 Указа № 15 змяшчаюцца наступныя паслугі: кансультацыйныя паслугі па здзелках з аб'ектамі нерухомасці; прадстаўленне інфармацыі аб попыце і прапанове на аб'екты нерухомасці; падбор варыянтаў здзелкі з аб'ектам нерухомасці, здзелкі з удзелам у будаўніцтве аб'екта нерухомасці; арганізацыя і правядзенне ўзгаднення ўмоў маючай адбыцца здзелкі; дапамога ў падрыхтоўцы (афармленні) дакументаў, звязаных з ажыццяўленнем здзелкі з аб'ектам нерухомасці, здзелкі з удзелам у будаўніцтве аб'екта нерухомасці, рэгістрацыі нерухомай маёмасці, правоў на яе і здзелак з ёй.

Такім чынам, заключаная з прадаўцом дамова ўжо прадугледжвае аплату выдаткаў рыэлтарскай арганізацыі па аказанні ўсіх вышэйпералічаных паслуг у адносінах да канкрэтнага аб'екта. Іх пакрывае прадавец. Падстаў да атрымання падвойнага ўзнагароджання за гэтыя паслугі (і з прадаўца, і з пакупніка) няма.

Патрабаванні працаўнікоў рыэлтарскай арганізацыі, якая аказвае паслугі прадаўцу, аплаціць гэтыя ж паслугі ці асобныя з іх і пакупніком неправамерныя.

Таксама неправамерныя тлумачэнні аб тым, што ў рамках дамовы з прадаўцом юрыдычная чысціня здзелкі не правяраецца.

Так, пунктам 45 Правілаў прадугледжана, што рыэлтарская арганізацыя абавязана перашкаджаць пасведчанню і дзяржаўнай рэгістрацыі здзелкі, якая можа быць прызнана несапраўднай па падставах, прадугледжаных заканадаўствам.

З улікам выкладзенага рыэлтарская арганізацыя абавязана прыняць усе меры да выяўлення ў межах кампетэнцыі любых абмежаванняў па аб'екце нерухомасці, у дачыненні да якога аказвае рыэлтарскія паслугі, іншай мелай значэнне для здзяйснення ўгоды інфармацыі. Прычым паказаны абавязак павінна выконвацца таксама ў рамках дамовы з прадаўцом аб'екта нерухомасці і не залежыць ад таго, якому канкрэтна пакупніку рэалізуецца дадзены аб'ект: які заключыў з рыэлтарскай арганізацыяй дамову ці не.

Кіраўнікі рыэлтарскіх арганізацый павінны памятаць: непрыняцце мер па належнай арганізацыі дзейнасці юрыдычнай асобы можа пацягнуць прыцягненне кіраўніка да адміністрацыйнай адказнасці (артыкул 24.58 КаАП).

Работнікі рыэлтарскіх арганізацый, якія парушаюць заканадаўства і прадстаўляюць неправамерныя тлумачэнні, таксама павінны мець на ўвазе, што падобныя дзеянні могуць расцэньвацца як падман спажыўца (артыкул 13.10 КаАП).

Акрамя таго, да арганізацый і іх работнікаў, якія дапусцілі парушэнні, будуць прымацца меры рэагавання ў рамках ліцэнзійнага заканадаўства.

Факты аплаты рыэлтарскіх паслуг пакупнікамі аб'ектаў нерухомай маёмасці, у адносінах да якіх рыэлтарская арганізацыя ўжо аказвае паслугі прадаўцам, павінны быць выключаны з практыкі.

Адпаведныя растлумачэнні ліцэнзуе органа накіраваны ў адрас усіх рыэлтарскіх арганізацый для няўхільнага захавання.