Урэгуляваны пытанні аплаты рыэлтарскіх паслуг прадаўцом і пакупніком аб'екта нерухомасці
4 лістапада б.г. у сілу ўступіла пастанову Урада ад 1 лістапада 2023 г. № 754 "Аб тарыфах на рыэлтарскія паслугі".
Апроч іншых навацый, дадзеная пастанова ў мэтах забеспячэння яснасці і зразумеласці прававых прадпісанняў правіл ажыццяўленні рыэлтарскай дзейнасці больш выразна рэгулюе парадак аплаты рыэлтарскіх паслуг прадаўцом і пакупніком аднаго і таго ж аб'екта нерухомасці.
Так, згодна з часткай другой пункта 27 Правілаў ажыццяўлення рыэлтарскай дзейнасці ў Рэспубліцы Беларусь, зацверджаных Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 студзеня 2006 г. № 15 (далей - Правілы), дагавор на аказанне рыэлтарскіх паслуг па садзейнічанню пры заключэнні, выкананні, спыненні дагавораў куплі- продажу аб'ектаў нерухомай маёмасці павінен змяшчаць умову аплаты рыэлтарскіх паслуг у працэнтных адносінах ад кошту аб'екта нерухомай маёмасці з уключэннем у такую аплату затрат па рыэлтарскіх паслугах, указаных у абзацах другім-шостым падпункта 1.3 пункта 1 Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 студзеня 2006 г. № 15 (дал. - Указ № 15). Аплата гэтых рыэлтарскіх паслуг ажыццяўляецца прадаўцом аб'екта нерухомасці ў адпаведнасці з дамовай на аказанне рыэлтарскіх паслуг.
У абзацах другім-шостым падпункта 1.3 пункта 1 Указа № 15 пералічаны наступныя рыэлтарскія паслугі:
Такім чынам, калі рыэлтарская арганізацыя прапануе да продажу аб'ект нерухомасці, гэта азначае, што ў дадзенай арганізацыі заключаны дагавор на аказанне рыэлтарскіх паслуг па садзейнічанні пры заключэнні, выкананні, спыненні дагавораў куплі-продажу аб'ектаў нерухомасці з прадаўцом.
Такая дамова ўключае аказанне прадаўцу ўсяго комплексу рыэлтарскіх паслуг, пералічаных вышэй, ім жа дадзеныя паслугі і аплачваюцца.
Спаганяць аплату за рыэлтарскія паслугі з пакупніка, зацікаўленага ў набыцці прапанаванага рыэлтарскай арганізацыяй аб'екта, дадзеная арганізацыя не мае права, аб чым Міністэрства юстыцыі тлумачыла неаднаразова.
У той жа час на практыцы рыэлтарскія арганізацыі, заключыўшы з прадаўцом дагавор на аказанне яму рыэлтарскіх паслуг па садзейнічанні ў продажы аб'екта нерухомасці, прымушалі да заключэння дагавора на аказанне паслуг і пакупніка гэтага ж аб'екта. У выніку ўзнагарода за адны і тыя ж паслугі, якія аказваюцца адной і той жа арганізацыяй у дачыненні да аднаго і таго ж аб'екта, спаганялася ў падвойным памеры: і з прадаўца, і з пакупніка.
Свае парушэнні рыэлтарскія арганізацыі абгрунтоўвалі нібы няяснасцю заканадаўства.
Пры гэтым мелі месца фактынеправамерных дзеянняў працаўнікоў рыэлтарскіх арганізацый, якія ў мэтах атрымання такой падвойнай аплаты дзейнічалі незаконнымі спосабамі.
У мэтах урэгулявання пытанняў, абароны правоў і законных інтарэсаў спажыўцоў у заканадаўства ўнесены змяненні: парадак аплаты рыэлтарскіх паслуг больш канкрэтызаваны, двайная аплата забаронена.
Гэта дакладна замацавана ў Палажэнні аб парадку ўстанаўлення і прымянення тарыфаў на рыэлтарскія паслугі, зацверджаным пастановай Урада ад 1 лістапада 2023 г. № 754 (далей - Палажэнне).
Так, часткай другой пункта 4 Палажэння прадугледжана, што аплата адной і той жа рыэлтарскай паслугі, што аказваецца ў адносінах да аднаго і таго ж аб'екта нерухомай маёмасці (аб'екта долевага будаўніцтва), абодвума бакамі здзелкі з гэтым аб'ектам, якія з'яўляюцца спажыўцамі паслуг гэтай рыэлтарскай арганізацыі, не дапускаецца.
Прыведзеная норма азначае, што калі рыэлтарская арганізацыя заключыла дагавор з прадаўцом аб'екта нерухомай маёмасці, то менавіта прадавец аплачвае кошт рыэлтарскіх паслуг, пералічаных у абзацах другім-шостым падпункта 1.3 пункта 1 Указа нумар 15. Спаганяць аплату з пакупніка аб'екта гэта арганізацыя не мае права.
Аналагічна частка другая пункта 4 Палажэння прымяняецца да іншых здзелках з аб'ектамі нерухомасці: любая з паслуг, якія аказваюцца рыэлтарскай арганізацыяй, аплачваецца аднаразова.
Міністэрства юстыцыі звяртае ўвагу рыэлтарскіх арганізацый: патрабаванні заканадаўства павінны выконвацца няўхільна, адвольнае тлумачэнне норм пры іх прымяненні недапушчальна.
Апроч іншых навацый, дадзеная пастанова ў мэтах забеспячэння яснасці і зразумеласці прававых прадпісанняў правіл ажыццяўленні рыэлтарскай дзейнасці больш выразна рэгулюе парадак аплаты рыэлтарскіх паслуг прадаўцом і пакупніком аднаго і таго ж аб'екта нерухомасці.
Так, згодна з часткай другой пункта 27 Правілаў ажыццяўлення рыэлтарскай дзейнасці ў Рэспубліцы Беларусь, зацверджаных Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 студзеня 2006 г. № 15 (далей - Правілы), дагавор на аказанне рыэлтарскіх паслуг па садзейнічанню пры заключэнні, выкананні, спыненні дагавораў куплі- продажу аб'ектаў нерухомай маёмасці павінен змяшчаць умову аплаты рыэлтарскіх паслуг у працэнтных адносінах ад кошту аб'екта нерухомай маёмасці з уключэннем у такую аплату затрат па рыэлтарскіх паслугах, указаных у абзацах другім-шостым падпункта 1.3 пункта 1 Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 студзеня 2006 г. № 15 (дал. - Указ № 15). Аплата гэтых рыэлтарскіх паслуг ажыццяўляецца прадаўцом аб'екта нерухомасці ў адпаведнасці з дамовай на аказанне рыэлтарскіх паслуг.
У абзацах другім-шостым падпункта 1.3 пункта 1 Указа № 15 пералічаны наступныя рыэлтарскія паслугі:
- кансультацыйныя паслугі па здзелках з аб'ектамі нерухомасці;
-
прадстаўленне інфармацыі аб попыце і прапанове на аб'екты нерухомасці;
-
падбор варыянтаў здзелкі з аб'ектам нерухомасці, здзелкі з удзелам у будаўніцтве аб'екта нерухомасці;
-
арганізацыя і правядзенне ўзгаднення ўмоў маючай адбыцца здзелкі;
- дапамога ў падрыхтоўцы (афармленні) дакументаў, звязаных з ажыццяўленнем здзелкі з аб'ектам нерухомасці, здзелкі з удзелам у будаўніцтве аб'екта нерухомасці, рэгістрацыі нерухомай маёмасці, правоў на яе і здзелак з ёй.
Такім чынам, калі рыэлтарская арганізацыя прапануе да продажу аб'ект нерухомасці, гэта азначае, што ў дадзенай арганізацыі заключаны дагавор на аказанне рыэлтарскіх паслуг па садзейнічанні пры заключэнні, выкананні, спыненні дагавораў куплі-продажу аб'ектаў нерухомасці з прадаўцом.
Такая дамова ўключае аказанне прадаўцу ўсяго комплексу рыэлтарскіх паслуг, пералічаных вышэй, ім жа дадзеныя паслугі і аплачваюцца.
Спаганяць аплату за рыэлтарскія паслугі з пакупніка, зацікаўленага ў набыцці прапанаванага рыэлтарскай арганізацыяй аб'екта, дадзеная арганізацыя не мае права, аб чым Міністэрства юстыцыі тлумачыла неаднаразова.
У той жа час на практыцы рыэлтарскія арганізацыі, заключыўшы з прадаўцом дагавор на аказанне яму рыэлтарскіх паслуг па садзейнічанні ў продажы аб'екта нерухомасці, прымушалі да заключэння дагавора на аказанне паслуг і пакупніка гэтага ж аб'екта. У выніку ўзнагарода за адны і тыя ж паслугі, якія аказваюцца адной і той жа арганізацыяй у дачыненні да аднаго і таго ж аб'екта, спаганялася ў падвойным памеры: і з прадаўца, і з пакупніка.
Свае парушэнні рыэлтарскія арганізацыі абгрунтоўвалі нібы няяснасцю заканадаўства.
Пры гэтым мелі месца фактынеправамерных дзеянняў працаўнікоў рыэлтарскіх арганізацый, якія ў мэтах атрымання такой падвойнай аплаты дзейнічалі незаконнымі спосабамі.
У мэтах урэгулявання пытанняў, абароны правоў і законных інтарэсаў спажыўцоў у заканадаўства ўнесены змяненні: парадак аплаты рыэлтарскіх паслуг больш канкрэтызаваны, двайная аплата забаронена.
Гэта дакладна замацавана ў Палажэнні аб парадку ўстанаўлення і прымянення тарыфаў на рыэлтарскія паслугі, зацверджаным пастановай Урада ад 1 лістапада 2023 г. № 754 (далей - Палажэнне).
Так, часткай другой пункта 4 Палажэння прадугледжана, што аплата адной і той жа рыэлтарскай паслугі, што аказваецца ў адносінах да аднаго і таго ж аб'екта нерухомай маёмасці (аб'екта долевага будаўніцтва), абодвума бакамі здзелкі з гэтым аб'ектам, якія з'яўляюцца спажыўцамі паслуг гэтай рыэлтарскай арганізацыі, не дапускаецца.
Прыведзеная норма азначае, што калі рыэлтарская арганізацыя заключыла дагавор з прадаўцом аб'екта нерухомай маёмасці, то менавіта прадавец аплачвае кошт рыэлтарскіх паслуг, пералічаных у абзацах другім-шостым падпункта 1.3 пункта 1 Указа нумар 15. Спаганяць аплату з пакупніка аб'екта гэта арганізацыя не мае права.
Аналагічна частка другая пункта 4 Палажэння прымяняецца да іншых здзелках з аб'ектамі нерухомасці: любая з паслуг, якія аказваюцца рыэлтарскай арганізацыяй, аплачваецца аднаразова.
Міністэрства юстыцыі звяртае ўвагу рыэлтарскіх арганізацый: патрабаванні заканадаўства павінны выконвацца няўхільна, адвольнае тлумачэнне норм пры іх прымяненні недапушчальна.