Сяргей Хаменка: Запатрабаванасць гістарычнай праўды, архіўных дакументаў узрастае з кожным днём

Сёння Міністр юстыцыі Сяргей Хаменка наведаў Дзяржаўны архіў Мінскай вобласці і Цэнтральную лабараторыю мікрафільміравання і рэстаўрацыі дакументаў Нацыянальнага архіўнага фонду Беларусі.

Дырэктар абласнога архіва Юлія Рамашка з захапленнем расказала кіраўніку ведамства аб гісторыі фарміравання ўстановы, яе фондах і той рабоце, якая праводзіцца па захаванні гісторыі сталічнага рэгіёну.

У архіве сканцэнтраваны комплекс дакументальных матэрыялаў органаў дзяржаўнай улады і дзяржаўнага кіравання, фінансавання, статыстыкі, планавання, кантролю, суда, пракуратуры, адукацыі, культуры, аховы здароўя, сацыяльнага забеспячэння і спорту. Па іх можна ўзнавіць падзеі ўсіх сфер жыццядзейнасці вобласці практычна дзень за днём.

Значная частка архіўных дакументаў адносіцца да перыяду Вялікай Айчыннай вайны. У ліку іншых матэрыялаў Міністру юстыцыі былі прадэманстраваны дваццаць пяць захаваных дзённікаў чырвонаармейцаў, у якіх апісваліся іх паўсядзённыя будні, пачуцці, перажыванні. Найбольш яркія з іх былі апублікаваны ў ілюстраваным выданні.

Фонды ўстаноў перыядаў нямецкай (люты — снежань 1918 г.) і белапольскай (ліпень 1919 г. — ліпень 1920 г.) акупацыі, якія захоўваюцца ў архіве, характарызуюць эканамічную і карную палітыку інтэрвентаў.

Міністр звярнуў увагу, што ў Год гістарычнай памяці трэба вывучаць не толькі перыяд Вялікай Айчыннай вайны. Пакаленне воінаў-пераможцаў 1945 года было выхавана на прыкладах людзей, якія прайшлі першую сусветную і грамадзянскую войны. "А тыя "інтэлігентныя людзі", якія сёння спрабуюць вучыць нас дэмакратыі, у 1941-1943 гадах спальвалі нашы вёскі, а ў 1916 годзе пускалі смяротны газ пад Смаргонню і Астраўцом", - нагадаў Сяргей Хаменка.

Тая праца, якая праводзіцца работнікамі дзяржаўных архіваў у рамках расследавання крымінальнай справы па генацыдзе беларускага народа, павінна рэгулярна асвятляцца ў сродках масавай інфармацыі, на ведамасных Інтэрнет-сайтах. "Менавіта архівы з'яўляюцца крыніцай доказнай базы, а без удзелу архівістаў і іх карпатлівай работы так і не ўбачылі б свет многія дакументы, якія адлюстроўваюць зверствы нямецка-фашысцкіх войскаў на акупаванай тэрыторыі", - адзначыў Міністр юстыцыі.

Тут жа захоўваюцца дакументы партызанскіх брыгад, якія дыслацыраваліся на тэрыторыі Мінскай вобласці, фонды арганізацый і прадпрыемстваў прамысловасці, сельскай і лясной гаспадаркі, будаўніцтва, транспарту, друку, выдавецкай справы, радыёвяшчання і тэлебачання.

Дакументы аб расследаванні злачынстваў нямецкіх захопнікаў на акупаванай тэрыторыі Мінскай вобласці знаходзяцца ў калекцыі пазітываў фонду Надзвычайнай дзяржаўнай камісіі па расследаванні і ўстанаўленні злачынстваў нямецка-фашысцкіх захопнікаў і ўліку прычыненага імі ўрону. Асаблівую каштоўнасць уяўляюць складзеныя ў пасляваенныя гады спісы спаленых вёсак, якія былі прадэманстраваны Міністру юстыцыі.

З 1996 года на захоўванні ў абласным архіве таксама знаходзяцца больш за 600 тысяч спраў былога архіва Мінскага абкама партыі, перададзеныя з Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь. Сярод іх асабістая справа Якуба Коласа з яго аўтабіяграфіяй, напісанай уласнаручна.

Дырэктар Дзяржаўнай установы "Цэнтральная лабараторыя мікрафільміравання і рэстаўрацыі дакументаў Нацыянальнага архіўнага фонду Рэспублікі Беларусь" Уладзімір Клюйко азнаёміў Міністра юстыцыі са службамі і аддзеламі сваёй установы, арганізацыяй работы і некаторымі тэхналагічнымі працэсамі.

Асаблівую цікавасць Сяргея Хаменкі выклікалі лабараторыі, у якіх архіўныя дакументы набываюць другое жыццё. Тут праводзіцца фактычна ювелірная работа па іх рэстаўрацыі і дэзінфекцыі.

Наяўнае ў распараджэнні абсталяванне дазваляе аблічбоўваць архіўныя фонды, робячы іх даступнымі не толькі вузкаму кругу спецыялістаў і навукоўцаў.

Сяргей Хаменка падзякаваў работнікам абласнога архіва і Цэнтральнай лабараторыі за той энтузіязм і самааддачу, з якой яны ставяцца да сваёй прафесіі. Высока ацаніў праведзеную працу па тэхнічным абсталяванні ўстаноў, падтрыманні парадку ў працоўных кабінетах і вытворчых памяшканнях.

«Запатрабаванасць гістарычнай праўды, архіўных дакументаў узрастае з кожным днём. А вашу паўсядзённую карпатлівую працу, дзякуючы якой захоўваецца наша гісторыя, культура, традыцыі, немагчыма пераацаніць. Яна варта павагі і самых высокіх слоў падзякі», - адзначыў Міністр юстыцыі ў завяршэнні свайго візіту.